De methode voor het speciaal basisonderwijs (SBO) wordt ontwikkeld, omdat SBO-scholen hier om vroegen. Leerkrachten gaven aan dat het bestaande lesmateriaal niet paste bij leeftijd en niveau van hun leerlingen. Ook bij de Nationale Onderwijstentoonstelling (NOT), een beurs voor professionals in het onderwijs, kwam die behoefte naar voren. SBO-scholen gebruiken nu vaak materiaal bestemd voor lagere groepen. Daardoor voelen oudere leerlingen zich minder serieus genomen en raken ze sneller gedemotiveerd.

Samen met leerkrachten uit het SBO maakt Veilig Verkeer Nederland de VVN Verkeersmethode voor het speciaal basisonderwijs. De methode is praktisch, begrijpelijk en uitdagend genoeg voor oudere leerlingen. De methode wordt aangeboden in thema’s en volledig digitaal ondersteund. Het voordeel hiervan is dat beelden kunnen worden vergroot en teksten kunnen worden voorgelezen. De inhoud van het nieuwe lesmateriaal wordt volledig afgestemd op de behoeften van scholen en leerlingen. We gaan in gesprek met Sietske van Es (onderwijskundige) en Kirsten de Boer (contentcoördinator). Zij werken beiden bij Veilig Verkeer Nederland en zijn nauw betrokken bij de ontwikkeling van de methode.

Ontstaan en ontwikkeling van de methode 

De vraag naar een verkeersmethode voor het SBO werd opgepakt door Elmi Hulst. Ze was in 2022 stagiaire bij Veilig Verkeer Nederland en onderzocht wat scholen binnen het SBO nodig hadden voor verkeersles. Deze informatie, en de resultaten uit gebruikersonderzoeken, plus de vele vragen van leerkrachten vormden het begin van een nieuw project. Een project dat nu nog in ontwikkeling is. ‘Het uitgangspunt was om iets te maken dat aansluit bij deze kinderen’, vertelt Sietske. ‘Eerst stelden we het minimale niveau vast, dat nodig is om zelfstandig aan het verkeer deel te nemen. Dat komt overeen met het denkniveau van groep 5. Ook zochten we heel bewust de samenwerking op met leerkrachten binnen het SBO. Dit om een goede match te maken tussen methode en leerling. In het algemeen wordt er weinig lesmateriaal ontwikkeld voor dit type onderwijs. Daarom is het extra fijn om dit te kunnen doen voor deze scholen.’

Kwaliteitseisen bepalen

De kerndoelen van de VVN Verkeersmethode binnen het reguliere onderwijs zijn bekend. Deze zijn gekoppeld aan een doorlopende leerlijn (waarbij leren logisch op elkaar voortbouwt) en gelden ook voor het SBO. Voor de VVN Verkeersmethode speciaal basisonderwijs selecteerden Sietske, Kirsten en collega’s samen met het werkveld zes thema’s. Sietske: ‘Naast de reguliere onderwerpen zoals ‘Voorrang’, behandelen we ook thema’s als ‘Reizen met het openbaar vervoer’ en ‘Omgaan met groepsdruk’. Deze onderwerpen sluiten beter aan bij de praktijk van deze wat oudere leerlingen.’

Maatwerk 

Het aanbieden van verkeerslessen binnen het SBO is maatwerk. ‘De leerlingen en hun uitdagingen zijn op iedere school anders’, geeft Kirsten aan. ‘Onze schoolaccountmanagers kijken met iedere school die hier behoefte aan heeft naar de mogelijkheden. Want we hebben nog meer aan te bieden. Denk hierbij aan het VVN Schoolpleinpakket voor als taal een obstakel vormt. Of verdiepende lessen rondom een specifiek thema.’

Pilot en feedback uit de praktijk 

In 2023 startte Veilig Verkeer Nederland met een pilot waarin het eerste thema ‘Oversteken’ werd uitgewerkt en getest in de praktijk. Kirsten: ‘In deze pilot gingen leerkrachten uit het speciaal basisonderwijs met het lesmateriaal aan de slag en gaven ze feedback. Die feedback vormde de basis voor de verdere ontwikkeling. Wat we terugkregen, is dat leerkrachten positief zijn over het niveau en de herhaling. Een praktijkexamen per thema bleek niet haalbaar vanwege tijd en begeleiding. Daarom is dat idee losgelaten. Wel was er behoefte aan afwisseling in niveau, omdat de groep zo divers is. Bijvoorbeeld door makkelijke en moeilijkere vragen aan te bieden, dit hebben we overgenomen. Als de methode in gebruik is, blijven we evalueren.’

Didactische keuzes 

Er is gekozen voor eenvoudige taal en korte zinnen. Ook worden er duidelijke beelden gebruikt. Omdat SBO-leerlingen hier behoefte aan hebben, wordt de lesstof vaak herhaald. De beelden zijn rustig en overzichtelijk, alleen de belangrijkste informatie is te zien.