Waarom rijden we te hard en wat doet dat met de remweg?

"Een béétje plankgas moet kunnen." Je hoort het vast weleens op een verjaardag. Maar wat je dan niet hoort, is dat de meeste ongelukken gebeuren door een te hoge snelheid.

Rustig rijden in woonwijk

Rijden we vaak te hard met z’n allen?

Ja, helaas wel. Buiten de bebouwde kom overschrijdt gemiddeld rond de 30% van de voertuigen de limiet, maar percentages van rond de 80% komen ook voor. Binnen de bebouwde kom rijdt het merendeel van de automobilisten te hard.

Bij ‘te snel rijden’ gaat het trouwens niet alleen om het overschrijden van de snelheidslimiet. Het gaat ook om onaangepaste snelheid: een snelheid die hoger is dan op dat moment veilig is. Bijvoorbeeld gezien de weersomstandigheden (ijzel, regen, lage zon) of de omgeving (schoolzone, woonwijk, scherpe bochten in de weg).

Wat is het effect op de verkeersveiligheid?

De cijfers zijn schrikbarend: een derde van de dodelijke ongevallen wordt mede veroorzaakt door limietoverschrijdingen of door onaangepaste snelheid.

Een snelheidsverlaging of -verhoging heeft het grootste effect op het aantal verkeersdoden. Eenvoudig gezegd: een snelheidsverhoging geeft meer slachtoffers, een snelheidsverlaging geeft minder slachtoffers.

Zo simpel is het.

Maar als het zó simpel is, waarom rijden we dan tóch nog steeds te hard?

Goede vraag. Er is onderzoek naar gedaan, en automobilisten geven deze redenen aan voor hun hoge snelheid:

  • ze willen zich aanpassen aan het andere verkeer
  • ze hebben haast
  • ze vinden hard rijden leuk
  • ze hebben niet in de gaten dat ze te hard rijden

En in deze situaties rijdt élke automobilist al gauw te hard:

  • Na lange tijd met een hoge snelheid rijden, bijvoorbeeld op de autosnelweg.
    Je onderschat je eigen snelheid en je gaat ongemerkt steeds harder rijden.
  • Bij een overgang van hoge snelheid naar een beduidend lagere snelheid.
    Je neemt minder gas terug, bijvoorbeeld als je een woonwijk binnenrijdt.
  • Wanneer de omgeving geen ijkpunten biedt, bijvoorbeeld ’s nachts of in open polders.
    Het is heel rustig op de weg waardoor je geneigd bent om harder te rijden. Of je mist de weginrichting om je snelheid aan af te meten.
  • Als je in een auto rijdt die hoog op de wielen staat, zoals een SUV of een jeep.
    De hoge zitplaats vertekent je beeld. Je snelheid lijkt lager dan werkelijk het geval is.

Het probleem met te hard rijden? De stopafstand. Die is veel langer dan je denkt

De stopafstand is de totale afstand die je aflegt, vanaf de ingeving om te remmen tot het moment dat je stilstaat. De stopafstand is de optelsom van je reactieafstand + de remweg.

Je legt heel wat meters af tussen de gedachte aan remmen en het moment dat je ook echt stilstaat. En die meters worden al gauw meer naarmate je harder rijdt.

  • Bij een snelheid van 30 kilometer per uur is je totale stopafstand 13,3 meter
  • Bij een snelheid van 50 kilometer per uur is je totale stopafstand 27,7 meter

Ja, je ziet het goed: je stopafstand bij 50 kilometer per uur is meer dan het dubbele, vergeleken met de stopafstand van 30 kilometer per uur.

En zo loopt de remweg steeds sterker op:

Kilometer per uur Reactie-afstand Remweg Stopafstand (afgerond)
30 8,3 meter 4,5 meter 13 meter
50 13,9 meter 12 meter 26 meter
60 16,7 meter 17,4 meter 34 meter
80 22,2 meter 30,8 meter 53 meter
90 25 meter 39 meter 64 meter
120 33,3 meter 69,3 meter 104 meter

 

Doe dus zoals Martien

Martien rijdt in de bebouwde kom altijd ‘alsof er een kind tevoorschijn kan springen’. “Kinderen steken nu eenmaal nog weleens onverwacht over”, is zijn motivatie, “of ze rennen rond zonder om zich heen te kijken. Het hoort bij kind-zijn. Volwassenen moeten daar gewoon rekening mee houden. Dat is onze verantwoordelijkheid.”

Of zoals Eef

“Ik erger me verschrikkelijk aan hardrijders op de snelweg”, vertelt Eef, “maar ik wind me er niet meer over op, want dan ga ik óók te hard rijden. Weet je wat ik denk als ik weer zo’n snelle bak zie naderen in mijn autospiegeltje? ‘Ach, zijn vrouw moet zeker bevallen’. En dan ga ik rustig naar de rechter rijbaan. Dat scheelt een hoop irritatie.”

Kortom

Hard rijden is een groot probleem. Het veroorzaakt veel ongelukken. Automobilisten hebben niet door dat ze te hard rijden, of ze vinden dat ze een goede reden hebben om plankgas te geven. Maar zo’n goede reden bestaat niet: te hard rijden geeft een remweg die onnodig lang is. Je loopt een groot risico dat je iets of iemand raakt.

En dit kun je nu al doen

  • Neem een route in gedachten die je vaak rijdt. Ken je de maximumsnelheden op alle stukken? Hou je je er ook aan? Neem jezelf eens onder de loep.
  • Check vanaf vandaag je snelheidsmeter twee keer vaker dan je gewend bent. Doe dat sowieso als je de ene weg verlaat en de andere oprijdt.
  • Pas je snelheid aan als de situatie dat vraagt. Rijd extra alert als de weersomstandigheden daarom vragen. Wees extra oplettend tijdens de begin- en eindtijden van de scholen.

Bronnen:

  • SWOV (2016). Snelheid en snelheidsmanagement. SWOV-factsheet, november 2016, Den Haag.
  • OM (2019). Snelheid, reactie en remweg. Webartikel